vitamines
Lijf & Geest

Wanneer moet je supplementen bijslikken?

Er zijn duizenden soorten vitamines en mineralen, maar hoe weet je wat je nodig hebt en welk merk is dan het beste? De duurste? Welke vitamines zijn supergoed en welke dikke onzin? Is een potje huismerk van de supermarkt prima of echt crap, en als je veel sport, moet je dan opeens ook allemaal dure poeders in huis halen? Waarom kunnen we niet alles uit voeding halen en hoezo staat er ‘hier gaat je haar van groeien’ op het etiket en gebeurt dat in het echt voor geen meter?

Ik vroeg Your Health Coach Tessa van der Steen om opheldering. Wat heb je nodig in de basis en hoe kun je voelen (testen) wat je nodig hebt? Ik kom al jaren bij Tessa. Ze checkt mijn bloed, ze geeft zo nodig advies en we hebben het een halfuur over de nieuwste foodtrends.

Welke vitamines heb je elke dag nodig?

‘Ons lichaam heeft dagelijks alle vitamines (en mineralen) nodig, van A tot zink. Vitamines en mineralen vervullen belangrijke sleutelfuncties in ons lichaam en sommigen zijn nodig voor wel zeshonderd verschillende processen die in ons lichaam plaatsvinden.’

Kun je alle vitamines uit eten halen?

‘Helaas kun je niet alles uit je eten halen. Door eten te bewaren en te koken gaan er ook vitamines verloren. Fruit dat gesneden of geschild is verliest snel vitamines. Stress, in welke vorm dan ook, verhoogt je behoefte aan vitamines. Daarom raad ik altijd aan om te luisteren naar de signalen van je lichaam; dat geeft aan wanneer er tekorten zijn.’

Oke, wanneer moet je dan vitamines of supplementen bijslikken?

‘Iedereen met een verhoogde behoefte aan vitamines/mineralen heeft baat bij aanvulling in de vorm van voedingssupplementen.  Een verhoogde behoefte heb je als je:

  • veel sport
  • veganistisch/vegetarisch bent
  • duidelijke signalen krijgt dat er tekorten zijn*
  • zwanger bent

*signalen van tekorten:

Magnesiumtekort: krampen, trillend ooglid, hartkloppingen, moeilijk ontspannen, rusteloosheid.
Vitamine D-tekort: neerslachtig, somber, vermoeidheid, sneller ziek
Vitamine C-tekort: weinig energie, slechte weerstand, meer rimpelvorming.
Vitamine B12-tekort: vermoeidheid, bloedarmoede, haaruitval, menstruatieklachten, kouwelijk zijn, bleke huid en bleke lippen. 
Zinktekort: witte stipjes op je nagels, laag immuunsysteem, sneller vatbaar voor virussen.
IJzertekort: bloedarmoede, weinig energie en kracht, bleke huid, slechte nagels, futloos haar.
Kopertekort: vroegtijdig grijs worden, verminderde huidpigmentatie, bloedarmoede.

Het ligt eraan wat je doelstelling is, maar als je voor optimale gezondheid gaat, dan kun je beginnen met dit rijtje: vitamine D, magnesium, vitamine C (ook belangrijk voor de aanmaak van ons huidcollageen!) en Omega-3.

Voor de vegetariërs en vegans is aanvulling met vitamine B12 en ijzer ook belangrijk. En zelfs als je dierlijk eet, is de maag niet altijd in staat vitamine B12 uit je voeding op te nemen. Daarom is het goed om te weten dat als je voor B12 in de vorm van een zuigtabletje kiest, je dat onder je tong laat smelten zodat het via de slijmvliezen in je mond direct naar de cellen gaat.’

Welk merk is het beste? Waar moet je op letten tijdens het kopen van vitamines en supplementen?

‘Voedingssupplementen zijn er in verschillende vormen en de voedingsmineralen worden gekoppeld aan verschillende hulpstoffen. In het gunstigste geval vormen die hulpstoffen een verbinding die door het lichaam herkend wordt. We spreken dan over een organische ofwel lichaamseigen verbinding, ook wel voedingsmineraal genoemd. Anorganische verbindingen zijn lichaamsvreemd. Het lichaam kent ze niet en neemt ze dus ook niet op.

Anorganisch wil dus zeggen: mineralen verbonden aan een niet-effectieve transporteur. De darmflora is niet in staat deze voedingsstoffen volledig op te nemen. Goedkope voedingssupplementen bevat veelal anorganische verbindingen. 
Staan er geen verbindingen genoemd op het etiket? Dan kun je ervan uitgaan dat de fabrikant er geen baat bij heeft de (duurdere) organische verbindingen te noemen en dat het product dus hoogstwaarschijnlijk anorganische verbindingen bevat.’

Dus pak je supplementen uit de kast, lees het etiket en oordeel zelf!

Organisch:• Citraat• Orotaat• Chelaat• Ascorbaat• Gluconaat• Glycinaat• Fumuraat• Acetaat• Picolinaat• Pidolaat
Anorganisch:• Oxide• Carbonaat• Chloride• Nitraat• Fosfaat

Kun je iets natuurlijks slikken om beter te slapen? En vooral ook om uitgerust wakker te worden?

‘Melatonine is een lichaamseigen hormoon dat onze biologische klok regelt. Het wordt geproduceerd door de pijnappelklier. Met daglicht produceert deze klier serotonine en ’s nachts melatonine. Door de aanmaak van melatonine word je slaperig en val je in een diepe slaap. Diep slapen is erg belangrijk omdat het lichaam dan het beste herstelt, tot rust komt en de meeste groeihormoon aanmaakt. Dat heeft een positief effect op je vitaliteit, werkt antiverouderend en zorgt voor een betere vetverbranding. Hoe ouder we worden, hoe minder melatonine ons lichaam zelf aanmaakt.’

Melatonine kan gebruikt worden bij:• een jetlag• wisseldiensten/nachtwerk• slaapproblemen • een winterdepressie• stress 

Als je veel sport, is een eiwitshake dan noodzakelijk?

‘Niet per se: als je na het sporten een goede maaltijd eet met ongeveer honderd gram vis, kip of rundvlees is dat goed. Maar als dat niet lukt, zou je voor een eiwitshake kunnen kiezen.’

Word je van eiwitshakes niet hartstikke bonkig en gespierd, zoals bodybuilders?

‘Gelukkig niet! Bodybuilders gebruiken eiwitshakes en allerlei middelen die de spieren oppompen, zoals creatine en ribose.’

Goed, en dan die mooie nagels, goede huid en lange (en dikke!) haren? Hoe komen we daar aan?

‘Silicium is een belangrijk spoorelement voor sterke nagels, onze huid heeft voldoende vitamine C nodig (voor de vorming van collageen) en het B-complex is voor zowel nagels en haren belangrijk. B12 en biotine (ook een B-vitamine) zijn vooral belangrijk bij haaruitval. Tot slot is het aminozuur NAC (N-acetylcysteïne) een goed middel voor de groei van mooi, gezond haar omdat deze stof het lichaam de beschikking geeft over cysteïne, een zwavelhoudend aminozuur dat een essentiële component is van het haareiwit keratine (meer dan tien procent van het haar bestaat uit cysteïne). Als krachtige antioxidant kan cysteïne bovendien de haarfollikels beschermen tegen vrije radicalen.’

YourHealthCoach op Instagram
Meer lezen? Klaar met zomerklaarstress.